Cito leerlijn tegenover eigen leerlijn

Hoe kun je een kind echt helpen om weer op niveau te komen? Veel kinderen scoren niet op alle leergebieden volgens de minimale leerlijn.Wat gebeurt er met een kind op school wanneer dit kind hiaten in de lesstof heeft opgelopen?
Voor alles zijn schema’s en grafieken, maar kinderen ontwikkelen zich nog altijd in hun eigen tempo. Daar waar kinderen zich in schema’s en grafieken moeten persen, gaat er iets mis met het kind. En dat peelt vooral op school en bij veel hoogbegaafde leerlingen.

Geplaatst in filmpjes | Een reactie plaatsen

Gehoorzaamheid is niet wenselijk

Wanneer ik nu zo heerlijk in de zon zit met de ipad op schoot, moet ik even denken aan de afgelopen week en de afschuwelijke dingen die zich afspelen in binnen- en buitenland.
Allemaal signalen die ons bang en ongerust maken. Nog nooit eerder in de geschiedenis wisten we zoveel over wat er gebeurd op de aarde en lijkt het alsof er permanent oorlog en ellende is. Terwijl er in het westen en misschien wel in de hele wereld nog nooit zo weinig geweld was.

Janusz Korczak, de pedagoog die omkwam in de gaskamers samen met alle kinderen uit zijn weeshuis zei het al: We moeten de kinderen beschermen tegen gevaren, maar je kunt ze niet beschermen tegen alle gevaren.

En dan zit ik heerlijk in het zonnetje in mijn eigen wereld te mijmeren over kinderen, gevaren en hoe we ze kunnen beschermen…..

Waar hebben we behoefte aan?

Als ik ouders en kinderen in mijn praktijk heb, is een van de eerste vragen die ik heb wat men graag zou willen. Het antwoord gaat altijd over iets van harmonie en geen last willen hebben van het betreffende probleem. Onze behoefte aan harmonie en vrede is diep geworteld en komt waarschijnlijk voort uit onze basisbehoefte naar veiligheid en verbondenheid waarbij liefde het kernwoord is.

Als het ons echter tegenzit is verbondenheid en veiligheid het eerste wat onder druk staat.

Wat hebben kinderen nodig

In onze ideaal wereld zijn onze kinderen heerlijke gezellige wezentjes waarmee en waaraan we veel plezier beleven. We willen graag dat onze kinderen fijne en verantwoordelijke volwassenen worden.
Voor kinderen is dit een lange weg van oefenen en letterlijk vallen en opstaan.

Wat wij vaak vergeten is dat kinderen juist het tegendeel van vrede en harmonie nodig hebben om te kunnen leren.
Dit betekent dat we kinderen oefenmateriaal moeten geven om te oefenen om te leren van situaties.

Wat betekent dit voor alle dag

Willen kinderen het onderscheid kunnen leren tussen goed en kwaad en daar verstandige keuzes in leren maken dan moeten ze ervaring opdoen van en met het kwaad.

Om deze reden zeg ik tegen een heel braaf meisje wat mij opbiecht dat ze iets in een winkel heeft gestolen dat dit heel goed van haar is.
Als zowel haar moeder als zijzelf daar heel erg van schrikt, kan ik haar vragen of ze het ooit weer gaat doen.
Het antwoord is dan Nee.
En dat is logisch.
Je kunt pas weten wat goed is als je ook de ervaring hebt over wat fout is. Die ervaring kan de motivatie zijn om in het vervolg andere keuzes te maken.

Dit noemen we ook wel gewetensontwikkeling.

Wat doen wij als ouders

De meeste ouders willen voorkomen dat hun kinderen vervelende ervaringen opdoen. We vertellen onze kinderen wat ze wel en niet mogen doen en als ze over de grens gaan worden we kwaad.
Die kwaadheid kan ervoor zorgen dat kinderen zich inhouden en brave kinderen willen zijn. Ogenschijnlijk lijkt dit heerlijk en we genieten van onze gemakkelijke en gehoorzame kinderen en hebben het gezellig.

Wat betekent gehoorzaamheid voor kinderen

Voor kinderen betekent té gehoorzaam zijn dat ze geen eigen wil hebben of geen gehoor mogen geven aan hun eigen impulsen.

Is een kind te braaf en blijft het tussen de lijntjes kleuren dan doet het kind geen ervaring op met het leren van het hebben van een eigen mening. Je kunt dan ook niet opkomen voor je eigen mening en soms zelfs niet opkomen voor je eigen lijf.
Je kunt dan geen grenzen voelen en durft geen nee te zeggen.
Daarmee kan een ander teveel invloed hebben. Je eigenheid komt echter niet uit de verf. Daarnaast weet je op een dag niet meer wat van jou is en wat van de ander.

Voordeel kan zijn dat iedereen je lief vindt.

Wat moet je willen

Wanneer kinderen al van jongs af aan hun eigen mening mogen hebben en een krachtig nee laten horen, mag je als ouder hier blij mee zijn.
Ook kun je eens bedenken en observeren hoe je kind met het kusje van de enge tante omgaat. Protesteert het hele lijf en wordt het kind toch gedwongen of mag er ook een alternatief zijn voor het kusje.

Natuurlijk moeten kinderen grenzen leren want dat geeft veiligheid. Er is echter een verschil tussen grenzen afdwingen en boos worden zodat het kind leert dat hij er niet toe doet of krachtig en resoluut grenzen aangeven en daarmee een voorbeeld zijn.

Wanneer kinderen protesteren en lawaai maken, eens iets pikken, een klap uitdelen, speelgoed kapot maken van een ander, een brutale mond geven, stampvoeten, en al die andere dingen doen die wij zo vervelend vinden, dan moeten we eigenlijk innerlijk een gat in de lucht springen.

En gelijk daarna het incident rustig oplossen waarbij je eerst erkenning geeft hoe moeilijk het was en dan vraagt hoe dit incident op een meer vreedzame manier op te lossen.
Dan zijn er kansen om te leren en het belangrijkste wat het kind dan leert is dat zijn grenzen, zijn mening en zijn persoon ertoe doet. En daarmee leert hij zelfvertrouwen. En zelfvertrouwen is een beschermende factor tegen teveel en ongewenste druk van anderen.

Waarom is gehoorzaamheid niet wenselijk?

Zoals met alles in het leven is balans het belangrijkste. Wanneer kinderen zich te dwars en oppositioneel gedragen is dat voor hen schadelijk. Ze krijgen dan voornamelijk negatieve feedback op hun gedrag en zelfs op hun persoonlijkheid. Dit lokt nog meer boosheid en tegendruk uit.
Echter tegenstribbelende kinderen leren vaak wel, zij het teveel, voor zichzelf en hun mening opkomen. Dit kan hen in het volwassen leven ver brengen.
Kinderen die moeite hebben om zich staande te houden en vaak over hun eigen grenzen gaan, lopen een vergroot risico om ge-mis-bruikt en gepest te worden. Dit kan heel onschuldig zijn, maar ook meer ernstige vormen aannemen.
Daarom is het goed om kinderen te leren tegendruk te geven en samen met hen naar oplossingen en alternatieven te zoeken om te leren omgaan met vervelende situaties. De nare tante kan dan een hand krijgen, het gestolene kan teruggebracht worden met een excuus, je speelgoed kun je weer opeisen en papa of mama kan excuses aanbieden voor geschreeuw.
Als we gehoorzaamheid vervangen voor respect en je leren voegen naar wensen en noodzakelijkheden van anderen en situaties, voorkom je misschien de rol van dissident of slachtoffer.
Als kinderen al jong leren dat ondeugendheid geen ramp os en rekening houden met elkaar, maken we misschien met ons allen de wereld een klein beetje meer vreedzaam.

Al zullen er helaas altijd mensen blijven bestaan die, om welke duistere reden ook, dood en verderf zaaien.
Maar laten we de woorden van Janusz Korczak in ere houden:
We moeten het kind beschermen tegen gevaren, maar je kunt ze niet tegen alles beschermen………..

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Kijk voor meer informatie over leren, het weerbaarheidsspel, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Lees ook: Weerbaar opvoeden
Lees ook: 9 zorgen over kinderen in deze tijd
Bekijk het filmpje: Weerbaarheid voor pubers in deze tijd
Bekijk het filmpje: Help kinderen zelfstandig leren denken

De illustratie is van Bianca Snip.
PS: Wil je op de hoogte blijven en dagelijks interessante artikelen lezen of leuke filmpjes bekijken?
Like dan mijn facebookpagina.

Geplaatst in Opvoeden in deze tijd, Stof tot nadenken, weerbaarheid | Een reactie plaatsen

Ben jij een strenge ouder of een toegeeflijke ouder?

Ouders verschillen van elkaar.
Gelukkig maar…
Alleen waar de verschillen erg groot zijn, kan het ook lastig zijn.
Dan vindt de ene ouder de andere te streng. En die ouder vindt die ander dan weer te toegeeflijk.
En daar doen dan de kinderen weer hun voordeel mee.
Kijk maar hoe je dit dilemma kunt oplossen….

Geplaatst in filmpjes, Opvoeden in deze tijd | Een reactie plaatsen

Nieuwsbrief…. Boosheid en weerbaareid

Voor de zomer nog eenmaal een nieuwsbrief met alle publicaties van de afgelopen tijd.
Allereerst ben ik heel blij dat na vele jaren van ontwikkelen ‘het grote weerbaarheidsspel voor  pubers’ is verschenen. Door en door getest in de praktijk n dan nu toch maar uitgegeven zodat ook anderen er iets aan hebben.

Daarnaast weer veel informatie over boosheid, over opvoeden in de breedste zin van het woord en een overzicht van de werkzaamheden van de afgelopen weken. Man, man wat was het veel.

Nog een aantal weken en dan ga ik me in de zomer weer verder wijden aan een project waar ook al 2 jaar mee bezig ben. Eens kijken hoe ver dat wil vorderen.

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Het grote weerbaarheidsspel voor pubers

En jaaa, na vele jaren en vele tientallen pubers om mee te oefenen, is onlangs ‘het grote weerbaarheidsspel voor pubers’ uitgekomen. Dit spel helpt pubers weerbaar te zijn en vergroot hun sociale vaardigheden in moeilijke en conflictsituaties thuis, bij vrienden, op school en tijdens het bijbaantje.
Pubers zijn nog vaak wat onhandig in de sociale interactie en laten daardoor over zich heen lopen of ze komen (meestal thuis) te agressief uit de hoek of ze zeggen dingen waar ze later spijt van hebben.
Dit spel zoomt in op alle mogelijke situaties en geeft alternatieven om mee te oefenen. Steevast is het dikke pret wanneer de verschillende opties worden onderzocht in situaties thuis, op school en bij vrienden.
Het spel is verkrijgbaar bij Ninico .
Er wordt een workshop aangeboden van 2,5 uur om te ontdekken welke mogelijkheden het spel biedt:

  • Je kunt het spel gebruiken voor een groep pubers vanaf 12 jaar binnen sociale vaardigheidstrainingen
  • Je kunt individueel met tieners werken
  • Je kunt een workshop voor ouders organiseren om de sfeer in huis gezellig te houden
  • Als mentor of leerkracht kun je het spel gebruiken voor voortgangsgesprekken.
    Om je alvast een indruk te geven, kun je dit filmpje bekijken.

Wil je de workshop weerbaarheidsspel volgen, kijk dan hier voor de mogelijkheden.

Boosheid

Boze kinderen vinden de meest ouders een flinke uitdaging. Veel kinderen vinden het uiten van hun boosheid moeilijk en dat is het ook! Boosheid gaat altijd ergens over en door het lawaai wat kinderen kunnen maken, vergeten we vaak te kijken waar de boosheid werkelijk over gaat.
Samen met ouders en kinderen zet ik altijd eerst op een rij wat maakt dat kinderen zo reageren. Meestal komen we dan op ‘leertaken’ die kinderen nog niet zo goed beheersen. Zoals omgaan met teleurstelling, of onrecht, of veranderingen. Als we eenmaal in kaart hebben wat voor het kind nog zo moeilijk is kunnen we verder. Dan onderzoeken we hoe dit beter gehanteerd kan worden, wat er al is en hoe de grote mensen kunnen helpen.
Benieuwd naar de meest voorkomende ‘leertaken’ voor boosheid? Ik heb er 22 verzameld, maar er zijn zeker meer.. Kijk maar.
Als ik dan kinderen vraag wat ik voor hen kan doen, zeggen ze nogal eens dat ze willen leren nooooooit meer boos te zijn. En dat is levensgevaarlijk. Wist je dat? Lees maar waarom en vooral wat een beter alternatief is.

Opvoeden

Wist je dat heel veel kinderen na een verhuizing moeite hebben met de veranderingen en dat dit soms jaren later pas tot uiting komt? In mijn praktijk heb ik daar toch best wel vaak mee te maken gehad. Lees maar wat de impact van een verhuizing kan zijn.
En in deze tijd van vele schoolkampen en logeerpartijen, komt ook vaak heimwee om de hoek kijken. Speciaal voor kinderen met heimwee heb ik dit filmpje gemaakt. Deze aanpak is zeer succesvol. Helemaal als deze wordt gecombineerd met de rood-groene taartpunten.

Opvoeden doen we de hele dag en vaak tussen de bedrijven door. Maar wat voor doel hebben we eigenlijk met opvoeden?
En hoe laten we ons soms leiden door problemen en zien we door de bomen het bos niet meer. Dan kan het helpen om eens te onderzoeken wat dat gedoe onze kinderen eigenlijk oplevert.

En ouders verschillen van elkaar. Normaliter is dat heel fijn. Totdat onze kinderen ons gaan uitdagen. Dan vinden we dat we gelijk moeten zijn.
Maar kan dat wel? En hoe kom je uit dit soort dilemma’s? Bekijk dan het filmpje.

En dan nog even over al die kinderen die moeite hebben om bij de les te blijven.
Gras groeit niet harder door eraan te trekken. Laten we eens kijken wat kinderen nodig hebben om bij de les te kunnen blijven.

Werk, werk, werk…

De afgelopen weken waren behoorlijk gevuld.
Allereerst waren er natuurlijk de regulieren opleidingen die iedere donderdag, vrijdag en veelal op zaterdag worden gegeven. Daarnaast op woensdagen de kinderen en de ouders in de praktijk waarvoor helaas tot november een wachttijd is.

Verder mocht ik nog verschillende keren incompany trainingen geven aan leerkrachten van regulier onderwijs, cluster 2 onderwijs en verschillende hulpverleningsinstellingen.
Het mooie aan incompany trainingen is dat er altijd een programma op maat is voor de doelgroep waar men mee werkt en we werken dan heel dicht bij de praktijk door alle ingebrachte casussen.
Ook werd ik nog een aantal keer benaderd met de vraag of ik mee wilde werken aan een artikel in verschillende kranten en tijdschriften. Dagblad Trouw wilde graag medewerking voor de opvoedvraag, Omrop radio Fryslan over de Cito toets, Vriendin over pubers, Terdege over vriendschappen en het Friesch dagblad nog over examens.
Overigens publiceert het Friesch Dagblad nog steeds 6-wekelijks een artikel van mij in de weekendbijlage van de krant.

Gelukkig zijn er met kinderen altijd interessante onderwerpen om over na te denken.

Voor nu wens ik iedereen een heerlijke zomer en in het najaar ben ik er weer met een volgende nieuwsbrief.

PS: Wil je op de hoogte blijven en dagelijks interessante artikelen lezen of leuke filmpjes bekijken?
Like dan mijn facebookpagina.

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in Nieuwsbrieven | Een reactie plaatsen

Boosheid is een noodzaak

Al jaren staan hulpvragen over boze kinderen met stip bovenaan de lijst met hulpvragen. En het lijkt wel alsof er ieder jaar meer boze kinderen bij komen en dat ze ook steeds jonger worden.
Daarnaast lijkt het alsof ouders het steeds lastiger vinden om met hun boze kind om te gaan.

Wat is er aan de hand?

Vanaf de jaren 60 van de vorige eeuw is samen met Dr Spock en Gordon de democratie de opvoeding binnengekomen. Tot die tijd was de opvoeding een redelijk autoritair gebeuren met de ouders als gezagsdragers.
Samen met een overload aan informatie in deze tijd over hoe je een kind gelukkig kunt opvoeden wordt het er allemaal niet gemakkelijker op.
Wanneer ouders graag in harmonie en overleg zaken willen oplossen dan past daar geen boosheid in. Want boosheid is niet leuk en verpest de sfeer.
Veel ouders vinden boosheid spannend want wat moet je met zo’n wild kind wat ook nog veel lawaai kan maken?

Waarom worden kinderen boos?

Boosheid gaat over grenzen.
Kinderen leren door ondervinding en door dingen te doen die regelmatig buiten de grenzen gaan. Wanneer een kind nooit grenzen opzoekt en erover heen gaat, leert het kind niets.
Die grenzen gaan niet alleen over het afblijven van spullen, maar ook over het accepteren van een NEE, het omgaan met onrecht en het omgaan met teleurstellingen. Dat zijn zeer belangrijke leer ervaringen voor kinderen waar ze een leven lang iets aan hebben.
Dit betekent dus dat kinderen om die ervaring op te kunnen doen steeds grenzen moeten opzoeken en er overheen gaan. Daar leren ze van.

Ouders moeten vanuit hun leiderschap en opvoedtaak het kind terugduwen naar de grens. En dan wordt een kind natuurlijk boos want die wil vooruit.
Gezien vanuit het kind is boos worden als hij bij een grens komt een zeer gezonde reactie. De manier waarop je je boosheid uit, moet dan nog geleerd worden.

Waarom worden ouders boos?

Wanneer een kind over de grens gaat, komt de ouder regelmatig ook aan zijn grens en kan ook boos worden.
En dat is het spanningsveld waar het vaak mis gaat.
Als ouders het lastig vinden om hun kind resoluut op de grenzen te wijzen, worden kinderen onzeker en zetten een tandje bij.
Kinderen willen duidelijkheid en zekerheid want anders weten ze immers niet waar de grens is?
Ouders willen graag de sfeer goed en gezellig houden en zijn zich soms niet eens bewust van hun eigen boosheid. Ouders proberen dan op allerlei manieren hun kind te overreden om te stoppen met het ongewenste gedrag.
Maar omdat kindlief een tandje bijzet en dit met lichaam en stem laat weten, kan de situatie aardig uit de hand lopen.
Er kan dan gemakkelijk een machtsstrijd ontstaan. En die machtsstrijd zorgt ervoor dat kind en ouders uiteindelijk allebei aan het kortste eind trekken en geeft zowel bij ouder en kind onmacht gevoelens die kan oplopen tot buitenproportionele boosheid.

Wat als je niet boos kunt zijn..

Veel kinderen met een hulpvraag over boosheid die ik vraag wat ze willen leren, zeggen dat ze nooit meer boos willen zijn.
Regelmatig zeg ik dan dat ze even mogen gaan staan zodat ik ze in elkaar kan rammen.
Daar schrikken zowel ouder als kind van en dan leg ik uit dat als je nooit boos kan zijn iedereen met je kan doen wat hij wil.
Juist als je boos kunt zijn, zorgt dat ervoor dat je voor jezelf kunt opkomen en dat heeft ieder mens hard nodig.
Zeker in deze tijd.

Verbod op boosheid

Vaak voelen kinderen een onbewust verbod op boosheid omdat het de sfeer verpest en het niet gezellig is.
Hier zie je regelmatig driftbuien ontstaan want ergens komt er teveel druk. Dat wat je probeert weg te drukken, komt er meestal op onverwachte en ongewenste momenten uit.
En daarom is boosheid zo gezond en een absolute noodzaak om te leren.
Zowel voor kinderen als hun ouders !
Als er een grens komt en je bent in staat om direct aan te geven dat het genoeg is dan leren kinderen al van jongs af aan weerbaarheid.
Bovendien kunnen ze dan op een gezonde manier hun grenzen aangeven.
Ouders leren hun kind omgaan met grenzen door duidelijk te zijn over die grenzen.
Kinderen leren eerst via hun lijf en later via gedachten grenzen kennen en boosheid geeft de juiste energie om de ander te stoppen op een gezonde manier.
En die boosheid hoeft helemaal niet gepaard te gaan met schreeuwen, schoppen en slaan. Door rustig te blijven en duidelijke grenzen aan te geven, bieden ouders veel veiligheid en leren ze ondertussen hun kind op een helpende manier boos te zijn.

Samen met je kind boosheid onder de loep nemen zodat het beter wordt?
Kijk dan naar dit werkboekje en doorloop alle stappen van boos zijn.

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Dit artikel verscheen in de weekendbijlage van het Friesch Dagblad op 20 mei 2017.

Lees meer over woedende ouders en woedende kinderen
Bekijk het filmpje over hoe om te gaan met boosheid
Lees ook: Waarom ruzie tussen kinderen heel nuttig is
Lees ook: Als je kind kortsluiting heeft, moet jij aansluiting vinden

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema
De illustratie is van Kitty Bakker

PS: Wil je op de hoogte blijven en dagelijks interessante artikelen lezen of leuke filmpjes bekijken?
Like dan mijn facebookpagina.

Geplaatst in Boosheid, Opvoeden in deze tijd, weerbaarheid | 2 Reacties

22 dingen die boze kinderen kunnen leren

Wanneer we weten wat boze kinderen eigenlijk te leren hebben, kunnen we hen veel gemakkelijker helpen om op een meer gezonde manier boosheid te uiten.

Boosheid is heel belangrijk en gaat over het respecteren van grenzen. Wanneer je dan onmacht voelt en boos gedrag laat zien, is dat niet handig.

Heb je geleerd wat je moet leren, dan wordt alles een stuk gemakkelijker.

Geplaatst in Boosheid, filmpjes | Een reactie plaatsen

Examentips

Wat is het toch ook wat met die examens….

En het is weer zover.
In vele gezinnen slaat de stress weer toe want kindlief moet aan de examens.
Dit betekent vele faciliteiten krijgen, verwend worden, eindeloos in de boeken en mogen mopperen en heeeel veel app-verkeer.

Van onze dochter hoorde ik een paar jaar geleden alarmerende verhalen over kalmeringsmiddelen, slaappillen !!!!, rollen dextro en andere pepmiddelen.
En na ieder examen is de klachtenlijn weer hot. Want het is te koud, te warm, er is geluid of juist niet en de opgaven klopten ook niet.
Ouders en scholen wringen zich in allerlei bochten om het de kandidaten zo goed mogelijk naar de zin te maken….

Waar zijn we eigenlijk mee bezig?

Welke boodschap geven wij onze kinderen door zo hysterisch te doen over het examen? Facebook ontploft bijna met de examentips en het ene spreekt het andere vaak nog tegen ook.
Een examen is toch gewoon een moment in de tijd, weliswaar bere spannend, maar niet veel anders dan al die tientallen toetsen die geweest zijn. Wanneer je gewend bent je werk goed te doen, of misschien juist niet zo goed, dan weet je wat je te doen hebt.
En laten we wel wezen, zou het niet goed zijn voor onze jeugdigen om te doen wat ze moeten doen?
Over een paar jaar zijn ze immers -hoop je- aan het werk en dan zijn er ook storende omstandigheden van licht en geluid en irritante collega’s. Dan moet je soms ook presteren onder druk en als je alleen maar gewend bent geweest dat je bediend wordt om het je zo aangenaam mogelijk te maken, krijg je het zwaar in het echte leven.

Dan maar harde actie?

En nee, natuurlijk is een examenperiode spannend en dan mag het allemaal een beetje bijzonder zijn en dan mag er best een beetje rekening met je worden gehouden.
Maar niet te veel want laten we wel wezen. Ook het voorbereiden op je examen is alvast een voorbereiding op je planning voor over een paar jaar en een voorbode hoe jij omgaat met verantwoordelijkheden en taken die nu eenmaal niet altijd leuk zijn en stress geven.

Dussss…

Examenkandidaten doe lekker normaal en laat je niet gek maken. Als je de afgelopen 4, 5 of 6 jaar een beetje goed bent doorgerold, zal het nu ook zo’n vaart niet lopen. En als je een beetje kiele-kiele staat, dan is het misschien handig om even een tandje bij te zetten.
Maar het kan nooit een reden zijn om je gezinsgenoten last te laten hebben van jouw ellende. Die kan je heus zelf wel hanteren net zoals al die moeilijke momenten in de afgelopen jaren.
Je hebt tenslotte de afgelopen jaren tientallen keren geoefend met de lesstof en die ervaring is de basis van wat je de komende weken mag laten zien.

Ik zeg…. Heel veel succes met het maken van je examens en geniet van de bijzondere sfeer die er omheen hangt….

Dit artikel is geplaatst in het Friesch Dagblad van 13 mei 2017.

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Lees ook: Wat gebeurt er bij examenstress en hoe los je dit op?
Lees ook: Leer je als een aap of als een giraf?
Lees ook: De zeurende moederclub

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in Leerproblemen, leerstijlen, Stof tot nadenken | Een reactie plaatsen

De impact van verhuizen

Het lijkt vaak zo mooi:
Een nieuw huis.
Meestal betekent een verhuizing een verbetering van meer ruimte, mooie omgeving en mooiere kamers. Het kan allemaal heel spannend zijn en is gelukkig meestal omgeven met plezier en positieve verwachtingen.
Een verhuizing kan echter ook noodgedwongen zijn doordat ouders bijvoorbeeld gaan scheiden of dat ouders ergens anders gaan werken. Dan kan het zijn dat er veel minder plezier is en dat ouders de verhuizing moeilijk vinden.
En als ouders iets moeilijk vinden, hebben kinderen er last van.
Zo simpel is het.

Wat wordt er anders

De reden van de verhuizing is dus allereerst van het grootste belang. Daarnaast hangt het natuurlijk van de leeftijd van het kind af. Soms denken we dat het kleine kinderen niet veel uitmaakt waar ze wonen, maar dit hoeft beslist niet het geval te zijn.
Ook jonge kinderen hebben omgevingsbewustzijn en kunnen soms erg moeilijk wennen aan vreemde omgevingen met andere geluiden, ander licht en andere invloeden.
Helemaal anders wordt het als kinderen al naar de kinderopvang of naar school gaan. Ze laten hier niet alleen een vertrouwd lokaal en gewoonten achter, maar ook kinderen en leidsters en juffen en meesters waarmee een band is opgebouwd.
Niet alleen het huis is dan anders, maar ook de straat, de route waarlangs je naar school gaat en andere kinderen en volwassenen.
Al het vertrouwde is dan weggevallen.

Hoe ouder, hoe beter?

Uiteraard is het gemakkelijker als je de kinderen kunt uitleggen wat er gebeurt en kinderen kunt betrekken bij de verhuizing door samen de spullen voor de nieuwe kamer uit te zoeken en ervoor te zorgen dat kinderen een stem hebben in de nieuwe plek.
Kinderen van rond de 9 jaar en pubers verdienen extra aandacht. Vanaf deze leeftijd maken ze een psychologische ontwikkeling door waardoor ze meer omgevingsbewust worden en als ontwikkeltaak hebben om zich te realiseren welke plek ze hebben in het geheel.
Zij zijn deel van de wereld en de wereld is deel van hen. Wanneer een kind dit zich realiseert komt alles een beetje op losse schroeven te staan omdat alles wat voorheen automatisch ging nu aandacht verdient en je moet nadenken hoe je je moet verhouden tot andere mensen en situaties. Je hebt het gevoel dat er op je gelet wordt. Je ziet in deze leeftijdsfase ook allerlei angsten ontstaan die er voorheen niet waren.
Pubers moeten ook een soort van opnieuw beginnen in hun omgeving en ook dat kan veel spanning opleveren.

Welke impact heeft een verhuizing?

In feite is een verhuizing een soort rouwproces. Je moet iets achter laten wat meestal waardevol was en waar allerlei herinneringen zijn opgebouwd.
Vooral als de verhuizing omgeven is met een negatieve lading doordat ouders zijn gescheiden of ander werk hebben gekregen dan kan het voor kinderen erg moeilijk zijn om het oude los te laten.
Bovendien als ouders verdrietig zijn, zullen kinderen hun verdriet opschorten omdat ze hun ouders niet nog meer verdriet willen bezorgen.

Op school, in de straat en op vrije tijd sport en clubs moeten kinderen daarnaast opnieuw een eigen plek verwerven in een bestaande club. Dat kan plagerijen en pesterijen in de hand werken want er moet in de groep een nieuw evenwicht komen.
Een verhuizing doet daarmee een groot beroep op de sociale vaardigheden van kinderen om zich te voegen naar nieuwe omstandigheden en om om te gaan met allerlei veranderingen.
In een ander dorp of stad of alleen al op een andere school kan een geheel andere cultuur en omgangsvorm zijn dan wat het kind gewend is.

Het rouwproces

Tijdens een rouwproces spelen er achterelkaar en door elkaar allerlei emoties een rol. Eerst is er vaak ontkenning, dan ongeloof, boosheid, angst, verdriet en uiteindelijk ontstaat er meer rust.
Wat geleerd moet worden is de realiteit onder ogen zien en leren leven met alle veranderingen. Het een plek geven van herinneringen is erg belangrijk evenals het vinden van een nieuw evenwicht en het opnieuw aangaan van vriendschappen en vertrouwen geven aan leerkrachten en andere volwassenen.
Wanneer de ouders gescheiden zijn moeten kinderen als belangrijkste nog leren zich te onttrekken aan de problemen van hun ouders en dat is wellicht voor veel kind een een enorme klus.
Een verhuizing kan dus voor een kind een enorme aanslag in de ontwikkeling zijn want een kind krijgt er vaak plotseling een heel scala aan ontwikkeltaken bij.

Hoe kunnen we kinderen helpen

In mijn praktijk kom ik met regelmaat kinderen tegen die ooit een keer verhuisd zijn. De hulpvraag die ze hebben, heeft vaak nog te maken met de verhuizing. Dit gaat dan over moeilijkheden hebben met andere kinderen, slaapproblemen, boosheid, moeilijk gedrag of angst.
Omdat ik er altijd van uitga dat een kind kan leren wat het moet leren, komt er meestal al heel snel naar boven dat het ‘vroeger’ beter ging.
En dan blijkt heel vaak dat er sprake is geweest van een verhuizing en dat ouders niet door hebben gehad hoeveel impact dit heeft gehad.
Ouders schrikken meestal heel erg als het kind gewoon tegen mij zegt dat ze iets of iemand zo missen.
Vrijwel altijd blijkt dat er niet voldoende aandacht is geweest voor een afscheid.

Afscheid geven en afscheid nemen

Wat ongelooflijk belangrijk is voor ons allemaal, is dat we als het nodig is afscheid nemen van zaken en mensen die niet verder mee kunnen. De omstandigheden maken niet zo veel uit.
Bovendien is het heel erg belangrijk dat we afscheid geven aan mensen en zaken die verder gaan. Als het ware geef je dan een soort goedkeuring of zegen dat het in orde is.

Concreet kun je dit doen door bijvoorbeeld een klein ritueel. Als je afscheid neemt, benoem je of teken je wat je allemaal voor moois en ook lelijks hebt ervaren op deze plek en/of met deze mensen. Je kunt dan bewust zeggen dat het nu verleden tijd is en dat je de mooie herinneringen altijd met je mee zal nemen. Aan de achterblijvers kun je benoemen of iets geven waardoor je afscheid geeft.

In een klas is het heel mooi als de groep in een kring gaat zitten en het betreffende kind bedankt voor wat het heeft gegeven en het veel goeds wenst. Het kind kan op haar beurt een dank je wel zeggen voor alles wat ontvangen is en de anderen het beste wensen.
Op deze wijze is iedereen gezien en gehoord en kan er een streep getrokken worden.

Daar waar het ‘vergeten’ is om afscheid te geven en te nemen, kun je het jaren later nog denkbeeldig doen door een klein ritueel uit te voeren en bewust stil te staan wat er achtergebleven is en wat er meegenomen is. Ook degene die gemist wordt kun je in gedachten nog steeds het beste wensen.

Denk dus nooit dat een verhuizing wel even gedaan kan worden door kinderen. Het is een noodzaak om ook met kleine kinderen afscheid te nemen en afscheid te geven zodat je verder kunt en nieuwe uitdagingen echt in je leven kunt integreren.

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Lees ook: De luikjes dicht bij leren
Lees ook: Opvoeden: Schipperen tussen je principes
Lees ook: Terugkijken op het oude jaar met kinderen
Lees ook: Gun een kind zijn ellende
Lees ook: Kinderen van 9 jaar
Bekijk ook: Hoe krijgt een puber zijn leven op orde

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema
De illustratie is van Aly Westerhuis

Geplaatst in angst, Boosheid, Opvoeden in deze tijd, Stof tot nadenken | Een reactie plaatsen

Weerbaarheid en sociale vaardigheden voor pubers

Kinderen moeten leren voor zichzelf op te komen. Weerbaarheid hebben en weerbaar zijn valt niet mee, want hoe vind je het juiste evenwicht tussen agressief doen en over je heen laten lopen?

Voor pubers heb ik een mooie leertaak bedacht als ze veel moeilijkheden hebben met ouders, vrienden, leerkrachten en andere autoriteitsfiguren.
Tegelijkertijd met het weerbaar worden in sociale situaties oefenen de pubers hun sociale vaardigheden.
En er is een speciaal spel ontwikkeld wat binnenkort op de markt komt

Geplaatst in filmpjes, Pubers, weerbaarheid | Een reactie plaatsen

Waar moet je op letten bij concentratie problemen

Ze blijven komen, de vragen over concentratie problemen. Echter, deze vragen worden met rasse schreden ingehaald door vragen over faalangst.
Wat is er toch aan de hand dat kinderen steeds jonger worden doorverwezen met dit soort problemen?
Om het een beetje scherp te stellen, zeg ik meestal dat dit soort problemen niet bestaan. Uiteraard is dat niet helemaal waar, maar het is wel heel zinvol om te kijken waar werkelijk een hulpvraag zit in plaats van lukraak een diagnose concentratieprobleem of faalangst te stellen.

Wat speelt er allemaal

Het zal geen toeval zijn dat in deze tijd faalangst en concentratieproblemen de kop opsteken. In tegenstelling tot pakweg 30-50 jaar terug is school en liefst een hoge opleiding steeds belangrijker geworden. Daarnaast lijkt het wel of iedereen verschrikkelijke haast heeft om maar zo snel mogelijk kinderen te leren lezen. Neem daarbij de hele snelle opmars van de digitale en visuele wereld en je ziet allemaal bleke kindertjes met schermpjes voor hun gezicht.
Waar zijn de spelende kinderen?
Waar is de ‘ouderwetse’ screening op schoolrijpheid?
Waar zijn de ouders die durven loslaten dat kinderen gelukkig worden van goede cijfers en een zo hoog mogelijke opleiding in de toekomst?
Waar is de visie gebleven dat een kind zich ontwikkelt volgens een vast gegeven en dat ontwikkeling zijn eigen tijd bepaalt?
Wanneer de eisen aan kinderen steeds hoger worden en kinderen het idee hebben dat ze steeds meer moeten presteren dan gaat het ergens wringen en dat zien we dan terugkomen in het gedrag van kinderen.

Wat is concentratie

Concentratie is het vermogen om je aandacht ergens op te richten en je focus voor een bepaalde tijd vol te houden. Tegelijkertijd moet je ook in staat zijn om op een natuurlijke manier bewust te zijn van de omgeving.
Je moet een keuze kunnen maken waar je je aandacht op richt en goed alert in het hier en nu zijn.
Om nog bewust te zijn van de omgeving moet je een bepaalde mate van flexibiliteit hebben waardoor je kunt schakelen van je interne wereld naar je externe wereld. Er kunnen prikkels en invloeden binnenkomen en je schakelt terwijl je aandacht toch blijft bij datgene wat nodig is. Zo kan je geconcentreerd werken aan je taak, maar als de juf verdere uitleg geeft, kun je je daar op richten en daarna weer verder gaan met je taak.
Dit vraagt ook het nodige aan inspanning en doorzettingsvermogen. Daarnaast moet je in staat zijn tot gericht en planmatig handelen.

Overfocus of onderfocus

Wanneer je helemaal opgaat in je werk of activiteit, zoals bijvoorbeeld veel kinderen kunnen bij het gamen of tv kijken, heb je dus eigenlijk een overfocus. Je merkt de omgeving niet meer op en neemt ook niet meer waar of er iets belangrijks wordt gezegd of gedaan.
Laat je je daarentegen afleiden door ieder geluid, beweging, gevoel, gedachte of andere prikkel, dan heb je een onderfocus.

Wat doen de hersenen

Onze hersenen zorgen ervoor dat we ons kunnen concentreren en ze zorgen er in de eerste plaats voor dat we kunnen overleven.
En hier begint het hele verhaal.
Ons reptielenbrein wat zorgt voor onze overleving is continu gericht op mogelijk gevaar.
Ons zoogdierenbrein zorgt voor onze emoties en tenslotte hebben we onze voorste hersenen die ervoor zorgen dat we kunnen nadenken.
Vanaf onze allereerste begin tijdens de zwangerschap worden onze hersenen ook in deze volgorde aangelegd. Dit betekent dus concreet dat een kleuter nog niet zo heel goed en gemakkelijk kan nadenken.
Heeft deze kleuter dan ook nog bijvoorbeeld een moeilijke geboorte gehad, stress ervaren door omstandigheden, weinig beweging gehad en bijvoorbeeld niet of weinig heeft gekropen en zich niet zo thuis voelt in de klas of bij de leerkracht, dan is dat bijna het recept voor concentratieproblemen.

Wat moet een kind kunnen voor concentreren

Een kleuter reageert nog heel primair zoals we dat noemen op prikkels en impulsen uit de omgeving omdat de voorste hersenen nog niet zodanig zijn ontwikkeld waardoor de kleuter kan mentaliseren.
Dit is het in gedachten kunnen vormgeven van wat er aan de hand is en daarmee ook zichzelf geruststellen. Het is het benoemen en redeneren in gedachten en zorgt er onder andere voor dat een kind planmatig taken kan oppakken zonder in het wilde weg te beginnen.
Wil je dus in staat zijn om je op een natuurlijke wijze te concentreren dan moeten je hersenen dus al tot aardig wat in staat zijn. Voor jonge kinderen is dit nog maar beperkt mogelijk omdat ze dit nog aan het oefenen zijn.
Voor oudere kinderen is het noodzakelijk dat hun hersenen hun lichaam in bedwang hebben, dat ze zich volledig veilig voelen in de omgeving, dat ze een bepaalde motivatie hebben en weten waar ze mee bezig zijn en waar ze het voor doen.
Kinderen moeten dus stap voor stap leren structuur aan te brengen in hun taken en hun denken en daarmee leren ze leren.

Hoe herken je kinderen met concentratie problemen

  • Het kind kan hyperactief zijn en veel bewegen en doen zonder nadenken
  • Het kind kan impulsief zijn en reageren en doen zonder nadenken
  • Het kind kan veel piekeren en komt niet tot werken
    Bij deze drie vormen van concentratieproblemen is vaak het reptielenbrein heel alert bij deze kinderen. Dit reageert sneller voordat de nadenk hersenen het overnemen om te bedenken OF het zal reageren, HOE het zal reageren en WANNEER het zal reageren met WELK gedrag.
  • Het kind schrikt snel van aanraking, geluid of visuele prikkels
  • Het kind heeft gespannen schouders en nek
  • De beweging van de ogen is niet flexibel
  • Het kind blokkeert bij stress en kan faalangst hebben
    Bij deze vormen is het zoogdierenbrein vaak te alert en te snel geprikkeld waarna het reptielenbrein weer aan kan gaan. Ook hier komen de hersenen niet tot nadenken.
    Dit komt veel voor bij hooggevoelige kinderen
  • Het kind lijkt dromerig en met zijn gedachten niet aanwezig
  • Luistert wel, maar hoort niet
  • Kijkt, maar ziet niet
  • Zakt letterlijk in zijn stoel weg
  • Moet moeite doem om de aandacht en focus vast te houden
    Bij deze vormen kan het zijn dat de zintuigen niet goed samenwerken met de hersengebieden. Ieder mens heeft een voorkeur voor links of rechts. Niet alleen met je hand en voetbalvoet, maar ook met je ogen en oren en je hersenhelften. Als je in de klas zit en je zit met je oor naar links terwijl je rechts de voorkeur hebt, komt het geluid minder goed binnen. Als je ook nog last hebt van stress en dus je denkhersenen meer uit gaan en je reptielenbrein meer aangaat, gaat ook de onderlinge samenwerking meer verloren.

Wat nu?

Je kunt dus ontdekken welke vorm en wanneer een kind last heeft van concentratieproblemen. Wat mij iedere keer weer opvalt bij kinderen, pubers en jongeren en dan vooral kinderen met ADD is de afstemming van de innerlijke antenne zoals ik dat noem. Kinderen die veel problemen hebben met concentreren voel zich heel vaak niet fijn in hun klas of voelen zich niet gehoord of gezien door andere kinderen of de leerkracht.
Regelmatig is een probleem volledig opgelost bij het aanpakken van dit gegeven. Het gaat dan om de basis veiligheid en erkenning van je bestaan en je leren veilig te voelen, ook als de situatie moeilijk is. Dat vraagt dus in ieder geval veel mentaliseren.

Daarnaast heb je de kinderen wiens lichaam veel onrust geeft.De wiebelaars en friemelaars. Deze kinderen hebben het vaak nodig om te bewegen en hier blijkt vaak dat ze nog last hebben van niet goed verwerkte of geïntegreerd reflexen. Deze kinderen hebben heel vaak moeite met de kruisloop en andere spelletjes waarbij hun lichaam van links naar rechts, boven of onder en/of voor en achter moet bewegen. Dit komt ook vaak tot uiting bij dyslexie en dyscalculie.
Bewuste bewegingsoefeningen zijn hier noodzakelijk. Vooral de zogenaamde braingym oefeningen sorteren heel veel effect.

En dan hebben we nog een grote categorie kinderen die behoefte hebben aan rust, duidelijkheid, overzicht, serieus genomen worden en uitdaging en motivatie. Ook deze kinderen hebben mentaliseren en ook vaak braingym oefeningen nodig.

Concentratie en faalangst problemen hebben dus in eerste instantie dus alles te maken met ontwikkeling.
En zo is het cirkeltje weer rond waar ik mee begon. Kinderen hebben tijd nodig om zich te ontwikkelen om alle ontwikkelingsfasen op hun eigen tempo te doorlopen. Snel leren lopen en snel letters en kleuren kennen en kunnen tellen valt na verloop van jaren in het niet bij alle tijd nemen om te leren kruipen, om te rollen, om te buigen, voor en achter, boven en onder en alles met je lijf te hebben ervaren voordat de kennis in de voorste hersenen werkelijk kan landen en verwerkt worden.

Laten we dus hoge verwachtingen en de ipads zoveel mogelijk de deur uit doen en op de vloer gaan liggen rollebollen schaterlachen met onze jonge kinderen. Hoe meer het lijf weet dat het veilig is en alle bewegingen kan doen waartoe het in staat is, hoe beter de capaciteiten van het kind een stevige basis krijgen om later alles wat de hersenen te leren hebben te kunnen omdat alles dan tot rijping is gekomen.
Want…. Het gras groeit ook niet harder door er aan te trekken.

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Lees ook: Wat speelt er echt bij concentratieproblemen
Lees ook: Presteren door te concentreren
Lees ook: Concentratieproblemen bestaan niet
Lees ook: Leren als een vlinder of een schildpad
Lees ook: 13 tips voor concentratie problemen
Lees ook: Ontroerend: meester hoort mij niet

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in Adhd, Concentratieproblemen, Dyslexie en dyscalculie, Faalangst, Hooggevoeligheid, Leerproblemen, Ontwikkeling van kinderen, Uit de praktijk | 3 Reacties