Waarom je niet hoeft te weten wat je kind denkt

Regel matig hoor ik met name moeders uitroepen:
“Maar ik moet toch weten wat er met mijn kind is en weten wat het denkt?”
Het antwoord op deze vraag hangt uiteraard helemaal af van de leeftijd van het kind en van de situatie. Vanzelfsprekend is het niet dat je zou moeten weten wat er met je kind is en wat je kind denkt. Denk maar eens even mee…

De leefwereld van een kind

Wanneer een kind jong is en het naar verhouding veel om je heen beweegt, is het vrij gemakkelijk om in te schatten hoe het met je kind is. Meestal is dat vrij voorspelbaar en ook helemaal goed omdat jonge kinderen jou als ouder heel hard nodig hebben om de wereld om hem heen te leren begrijpen.
Dit wordt anders als het kind ouder wordt, naar school gaat en bij vriendjes en op sport bij anderen over de vloer komt en te maken krijgt met verschillende invalshoeken die het leven biedt.
Als ouder raak je steeds meer op de achtergrond betrokken en blijf je natuurlijk een hele belangrijke rol houden om de wereld overzichtelijk te maken voor je kind. Dit doe je door dingen te duiden, vragen, observeren en volgen waar je kind mee bezig is. Hierdoor blijft het kind de wereld en zijn rol daarin begrijpen en ontstaat ook het vertrouwen om de wereld tegemoet te treden.
Hoe ouder een kind wordt, hoe meer de ouder zich, soms noodgedwongen, terug trekt en hoe meer het kind andere invloeden deel laat zijn van zijn leven.

Autonomie

Een kind heeft als één van de belangrijkste leertaken om autonomie te ontwikkelen. ‘Ikke zelf’ zoals de peuter roept. En dat Ikke zelf wordt steeds belangrijker tot de puber die volop aan het oefenen is met autonomie en ontdekken. In de puberteit zie je ook steeds meer dat ouders veel minder tot geen idee hebben hoe hun kind over zaken denkt. En dat hoeft helemaal niet erg te zijn zolang er onderlinge betrokkenheid is en de puber vrij is om zijn mening te geven en het mogelijk is om met elkaar over onderwerpen te kunnen praten.

Welke redenen zijn er voor kinderen om niks te vertellen

Ieder kind is verschillend. Of een kind wel of niet iets vertelt, hangt ten eerste vaak samen met het karakter van het kind. Daarnaast maakt het natuurlijk uit of het kind het gevoel heeft of hij gehoord wordt en dat zijn verhaal serieus genomen wordt.
Het kan voor kinderen ook een reden zijn om hun mond te houden als ze merken dat ouders het moeilijk vinden als ze een eigen mening hebben of dat ouders zich ergens zorgen over maken. Het kind zet zijn eigen belang dan opzij.
Dit zie je bijvoorbeeld vaak bij echtscheiding of wanneer ouders verdrietig zijn of onder druk staan. Ook als ouders zich zorgen maken over het kind zelf, zal een kind zich vaak inhouden om ouders niet met meer zorgen op te schepen

Extravert of introvert?

Een extravert kind zal veel meer behoefte voelen om zo snel mogelijk en zo veel en zo vaak als het kan te vertellen wat er gaande is in zijn binnenste.
Een introvert kind heeft die behoefte veel minder. Dat is het kind wat bij mij in de praktijk aangemeld wordt omdat het zo stil is, in de klas zijn mond niet open doet en pas na weken vertelt wat er is gebeurd.
Veel leerkrachten en ouders maken zich hier zorgen over terwijl het gewoon de aard van het beestje is.
In deze tijd is het soms moeilijk te accepteren dat kinderen gewoon tijd nodig hebben om de zogenaamde kat uit de boom te kijken.
Ik vraag altijd eerst aan ouders of het kind zelf last heeft van de hulpvraag en of het kind het verder goed doet. Wanneer het antwoord JA is wil ik het kind niet zien. Met ouders spreek ik dan over introversie en wat dat inhoudt. Meestal herkent één van de ouders zich in deze beschrijving en wil dan graag voorkomen dat het kind het ook moeilijk heeft. Als we dan spreken over het feit of het leven de moeite waard is voor deze persoon en wat werkelijk nodig is dan zijn we er meestal snel uit.
Want ouders ontdekken dan dat dit kind zijn eigen leefwereld heeft. Als dit kind bij mij moet komen om gefikst te worden om als gebekt kind verder te gaan, doen we het kind ernstig tekort en vertellen we bovendien dat het niet goed is zoals het is.

Probleem oplossend vermogen

Wij als ouders hebben vaak de neiging om te willen weten hoe het met ons kind is zodat we kunnen ingrijpen als het fout loopt.
Voor het kind is dit echter meestal niet een goed idee omdat dit een kans voor het leren oplossen van de eigen moeilijkheden voorkomt.
Ook leert het kind dan niet dat je zelf op allerlei manieren in staat bent een naar gevoel aan te pakken en dat je opties hebt om met moeilijkheden en problemen om te gaan.
Bovendien leren kinderen dan niet hoe ze zichzelf kunnen leren geruststellen of zichzelf kunnen troosten als het tegenzit.
Het leren uithouden van een naar gevoel of niet weten wat je moet doen is een mooie kans om met tegenslag te leren omgaan.

Laat ze sudderen

Het kan heel verstandig zijn om je kind een poosje te laten sudderen op zijn moeilijkheden en je er niet mee te bemoeien. Ouders kunnen leren hun tong af te bijten en met name in de pubertijd is dat heel handig. Op die manier krijgt het kind de mogelijkheid om ook zelf het initiatief te nemen tot het vragen van hulp.
Immers, hoe mooi is het als je ontdekt dat je zelf moeilijkheden kunt oplossen en op je eigen wijze kan leren zaken op te pakken.

Zelfvertrouwen opbouwen

De enige manier waardoor een kind zelfvertrouwen leert opbouwen is door zaken zelf op te pakken. Kinderen die steeds maar geholpen worden en die zelf geen fouten maken of risico’s nemen, wordt de kans om te falen onthouden en daarmee ook de kans om trots te zijn op je prestaties.
Vertrouwen en zelfvertrouwen kun je alleen maar krijgen door te doen en te experimenteren met verschillende ervaringen en door veel fouten te maken.
Dit betekent ook dat je zelfstandig moet leren denken en dat je leert wanneer je je gedachten voor je houdt en dat je andere zaken deelt.
Daarnaast is het wijs dat het kind leert dat het niet altijd verstandig is om zijn gedachten met Jan en alleman te gaan delen en dat het soms verstandig is om bepaalde zaken niet te delen op social media.

Dusssss… ouders….

Voordat je weer vraagt wat je kind denkt, houd je even in.
Bedenk of het nodig is of je kind zijn hele binnenwereld met je deelt. Wiens behoefte staat er vooral voorop?
Is het die van jou als ouder of die van je kind?
Vraag je ook af of het nodig is om te weten wat er in je kind omgaat of dat het even mag worstelen met zijn moeilijkheden. En als er verder geen signalen zijn van zorgen over je kind of puber dan zou je best even kunnen wachten tot deze zelf mededeelzaam wordt.
En dan zou het best wel eens een heel erg leuk gesprekje kunnen worden als je niet zit te trekken, maar wacht tot de sluizen van de gedachten wereld van je kind voor jou opengaan…
En is dat (natuurlijk!!) nog heel moeilijk, lees dan nog eens de wijsheid van Kahlil Gibran nog eens: Je kinderen zijn je kinderen niet.

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Lees ook: Ouders bemoei je er niet mee
Lees ook: Waarom ik een kind geen kanjer of held noem
Lees ook: 7 manieren om moeilijke kinderen te helpen
Lees ook: Wanneer stoppen ouders met aanmoedigen van hun kind?
Bekijk ook het filmpje: Hoe krijgt een puber zijn leven op orde?
Bekijk ook het filmpje:  Waarom kunnen kinderen niet stoppen met moeilijk gedrag

De illustratie is van Aly Westerhuis.
Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in Opvoeden in deze tijd | Een reactie plaatsen

Nieuwsbrief: Kinderen in deze tijd

Terugblik

Wat was het een feest.
Het eerste Ik leer leren congres was een prachtig evenement.
Afgelopen november aangekondigd en binnen 2 minuten waren alle 150 plaatsen uitverkocht.
Kijk hier voor een sfeer impressie
We zijn enorm blij met alle enthousiaste trainers die iedere dag ergens in Nederland de Ik leer leren training geven in groepjes en individueel aan kinderen, pubers en jongeren.
Op dit moment zijn de aanmeldingen voor de groep 8 kinderen in volle gang en ook veel kinderen in de brugklas bij wie het leren tegenvalt volgen op dit moment een training.
Straks in april/mei komen de pubers die kantje boord staan om over te gaan naar het volgende leerjaar. Examenkandidaten ontvangen vooral individuele begeleiding van Ik leer leren trainers.
Op het congres stelde ik tijdens de opening een vraag die veel kinderen in de klas ook krijgen. Deze opmerking bezorgt vele kinderen en pubers de schrik om het hart en zo kun je het oplossen als je plotseling met een onverwachte toets wordt geconfronteerd. Ook handig voor examenkandidaten overigens om even te lezen.

Kinderen in deze tijd

We leven in een tijd die enerzijds voor kinderen een groot geluksgevoel oplevert en anderzijds grote risico’s op burn out geven.
Mogelijk zijn het 2 kanten van dezelfde medaille. Aan de ene kant is er onnoemelijk veel beschikbaar voor de kinderen in ons land en aan de andere kant loeren de zorgen.
Het ouderschap is als nooit te voren heel erg betrokken op de kinderen en toch zijn er ook veel zorgen over kinderen.

Wanneer ik alles op een rij zet, kom ik tot 9 heel veel voorkomende zorgen die kinderen bedreigen. Ouders zijn heel betrokken en willen graag alles weten voor en van hun kinderen. Maar is dat wel zo handig? Moeten we weten wat een kind denkt?

Veel kinderen in Nederland hebben te maken met een echtscheiding en steeds vaker loopt dit uit op een vechtscheiding waar de kinderen de dupe van zijn. Wat betekent het voor kinderen als hun ouders niet goed met elkaar door een deur kunnen?
En als het dan niet goed gaat tussen ouders kunnen we hen helpen om op een constructieve manier met elkaar te leren praten.

Wat veel mensen niet weten is dat er ook in ons land veel kinderen worden bedreigd door kindermishandeling. Karin Matthijsse van Kinderpostzegels schreef er een informatief artikel over. Lees de best wel schokkende feiten!

Ondanks dat het kinderen zo goed gaat, is het dus van belang om kinderen goed te begrijpen. En dat valt nog niet altijd mee.

Kinderen hebben er recht op om op hun eigen manier en op hun eigen tempo de wereld te ontdekken. Hierbij hebben ze de steun van ons volwassenen nodig en ook onze wijsheid om ze waar het kan en waar nodig zelf te laten struggelen. Want kinderen leren niet vanzelf omgaan met teleurstellingen en onrechtvaardigheid. Daar is ervaring voor nodig. Ook is er ervaring nodig om kinderen te helpen het onderscheid te leren tussen plagen en pesten zodat ze adequaat leren reageren.

En dan…..

Gaan we gewoon weer verder.
Tot de zomer is mijn agenda weer erg gevuld. Ik mag nog verschillende incompany trainingen geven aan teams van scholen, veilig thuis en andere hulpverleningsteams.
Daarnaast gaan ook alle reguliere opleidingen gewoon door en ook voor 2018 zijn er al weer vele aanmeldingen en zijn de eerste opleidingen alweer vol. Voor Ik leer leren kunnen we in 2017 nog een paar extra trainingen inplannen zodat daar nog ruimte is dit jaar.
Helaas is de praktijk ook tot september vol zodat ik tot die tijd geen nieuwe klanten meer kan helpen.
En verder.
Komen er de komende tijd nog een paar mooie nieuwe dingen uit de hoge hoed. Maar daarover later meer als het zover is.

Graag tot de volgende nieuwsbrief die in ieder geval in mei vershcijnt en mogelijk iets eerder.

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in Nieuwsbrieven | Een reactie plaatsen

Wat doet een echtscheiding met kinderen

Welke gevolgen het heeft wanneer ouders een hekel aan elkaar hebben, zie je in dit filmpje.Veel kinderen voelen zich verscheurd wanneer hun ouders uit elkaar gaan. Bij wie horen ze thuis, is vaak een onderliggende vraag. Wanneer ouders ruzie met elkaar maken en vooral een hekel hebben aan de andere ouder, wijzen ze de moeilijke eigenschappen van de ander ook vaak in hun kind af.

Geplaatst in Echtscheiding | Een reactie plaatsen

Congres Ik leer leren

Op 11 maart 2017 werd voor het eerst een Congres georganiseerd over het programma Ik leer leren wat kinderen helpt om succesvol te leren leren.
Het congres was binnen 2 minuten volledig uitverkocht en 150 mensen hebben inspiratie opgedaan over leren, over pubers en over de commerciële kant van Ik leer leren.
Ik leer leren helpt kinderen bij faalangst, concentratieproblemen, motivatieproblemen, leerstijlen, leerstrategie en de zogenaamde executieve functies die nodig zijn om het plannen en organiseren goed op orde te krijgen.
Neem ook een kijkje op de website van Ik leer leren.

Geplaatst in filmpjes, Ik leer leren trainers, Leerproblemen, leerstijlen | Een reactie plaatsen

Wat gebeurt er bij examenstress en hoe los je het op

Op het eerste Ik leer leren congres opende ik met de opmerking:

“Stel je voor dat je aan het eind van de dag een examen krijgt waarvan de uitslag bepalend is of je wel of geen trainer Ik leer leren mag blijven”

Hier en daar kon ik enige schrik waarnemen op de gezichten.
Na een korte stilte vroeg ik alle 150 aanwezigen om heel even zich bewust te worden van de gedachten die er nu door hun hoofd spookten.
In hoeverre is er sprake van examenstress?

Welke reacties hebben wij op schrik

Wat gebeurt er eigenlijk met ons wanneer er onverwachte dingen met ons of rondom ons op ons pad komen? Uiteraard hangt het er een beetje van af hoe groot en schokkend hetgeen is wat er gebeurt, maar in essentie zou je kunnen zeggen dat we maar drie soorten reacties op schrik hebben vanuit onze overlevingsinstincten die in onze hersenen actief zijn.
Dit zijn in feite alle variaties op vechten, vluchten of bevriezen.
Dat ik op mijn vraag de schrik kan waarnemen bij de aanwezigen, heeft ook vooral te maken dat ons lichaam in een split second reageert op wat er gebeurt en dat dit veel sneller gaat dan onze gedachten. Eerst is er het overlevingsmechanisme om ons lijf in veiligheid te bieden en dan pas komen de gedachten op gang.
Nu was mijn vraag natuurlijk niet heel schokkend, maar een reactie was er wel.

Wat zijn onze gedachten na een schok

Als we in feite maar drie soorten reacties hebben, zou je kunnen verwachten dat onze gedachten daar ook een gevolg van zijn.
Gedachten die bijvoorbeeld bij bevriezen kunnen horen zijn:

  • niet meer kunnen denken
  • een zogenaamde black out krijgen
  • blokkeren
  • Neeeee het is niet waar

Gedachten die bij vluchten kunnen horen zijn bijvoorbeeld:

  • laat maar
  • voor mij hoeft het niet meer
  • ik vertrek
  • het is nu al niet leuk meer
  • dat gaat me nooit lukken

Gedachten die meer passen bij vechten, kunnen in deze situatie zijn:

  • ik zal bewijzen dat ik het kan
  • ik wil nu weten wat de criteria zijn
  • ik krijg nu een hyperfocus en zal geen woord meer missen
  • en wat gebeurt er dan met al die mensen die hier niet zijn
  • dit is  niet eerlijk

Zo zie je dat ieder mens verschillend reageert op schrik en je zou misschien zelfs kunnen zeggen dat er per persoon een voorkeur zou kunnen zijn op hoe we reageren op schrik en schok. Waar de ene mens een voorkeur heeft voor vechten en de ander voor vluchten zullen ook de gedachten daaraan gekoppeld zijn.
En als je daarvan uit gaat, kan dat interessant zijn voor het vervolg.

Kinderen en toetsen

Ook kinderen en pubers hebben dagelijks te maken met al dan niet vooraf aangekondigde toetsmomenten. De onverwachte vraag van de juf of meester, de beurt bij instructie momenten en uitleg, de onverwachte schriftelijke of mondelingen overhoring, de cito en natuurlijk de tentamens en de examens.
Niet alleen die toetsmomenten kunnen zorgen voor spanning maar ook tijdens een toetsmoment kan er een nieuw schrik moment zijn als het besef komt dat je echt niet weet wat het antwoord op een vraag is of als je je realiseert dat je deze lesstof niet beheerst of misschien zelfs het verkeerd hoofdstuk heb geleerd.
Zo zijn er voor de meeste kinderen vele momenten per week of misschien zelfs per dag waarop er iets gebeurt wat niet is afgesproken, wat je niet verwacht of waar je niet op voorbereid bent.

Omgaan met druk

Een belangrijke leertaak voor kinderen en pubers is leren omgaan met druk. Het liefst willen we onze kinderen natuurlijk behoeden en beschermen voor tegenslagen, maar deze tegenslagen zijn wel nodig om te leren omgaan met tegenslag en moeilijke dingen die ons nu eenmaal overkomen. En hoe meer ervaring met moeilijkheden, hoe beter je leert om deze te weerstaan en er adequaat op te reageren. Dit leidt weer tot meer vertrouwen en zelfvertrouwen in je eigen kunnen. En dat zelfvertrouwen zorgt ervoor dat je minder hoeft te schrikken voor onbekende en onverwachte situaties zodat je met een helder hoofd moeilijkheden te lijf kunt gaan. Heb je meerdere keren ervaren dat je een antwoord hebt op onverwachte moeilijke vragen en situaties dan hoef je steeds minder te schrikken en kun je rustig blijven overzien en denken in oplossingen zonder in de vecht, vlucht of vriesmodus te hoeven gaan en daardoor belangrijke momenten te missen.

Wat kunnen we hiermee?

Wanneer we weten hoe we reageren op onverwachte stressmomenten, druk die plotseling voelbaar is of zelfs het gevoel van ervaren onrecht, dan kunnen we kinderen en pubers helpen om zich bewust te worden van hun reactie op dergelijke situaties.
En als je weet hoe je reageert in dit soort situatie, kun je ook leren dat voortaan anders te doen. Je kunt kiezen hoe je wilt omgaan met dit soort situaties. Als je weet hoe het voor je werkt en wat je triggers zijn, kun je leren meer rust in te bouwen waardoor je overlevingsmechanisme uit gaat en je voorste hersenen aan waardoor je meer gelegenheid hebt om te kunnen nadenken over een passende reactie.

En bedenk ook eens wat het voor leerkrachten kan betekenen als die wet dat veel reacties in de klas eigenlijk te wijten zijn aan dit soort schrikmomenten. Want waarom zou Jantje altijd zo brutaal schreeuwen als hij een vraag niet weet, waarom lijkt Jeroen zo faalangstig als hij de beurt krijgt en hoe zou het toch komen dat Lisan met grote schrikogen rondkijkt als anderen al klaar zijn met de toets en zij nog niet.

Voor Ik leer leren betekent dit dat de trainers kinderen en pubers kunnen helpen om te gaan met examens en toetsen en de stress die ze daarvoor zo vaak voelen.
Op die manier draagt Ik leer leren ook bij om meer succesvol te kunnen leren leren.

En het examen voor de trainers?

Ennn.. uiteraard vond er geen examen plaats op de congresdag zodat iedereen de luikjes maximaal open kon hebben om te kunnen genieten van nieuwe inzichten, leuke contacten en volop inspiratie opdoen. 🙂

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Lees alles over Ik leer leren
Lees ook: Het slagveld van Havo/Vwo-2
Lees ook: Hoogbegaafd en alles verloren?
Lees ook: Wat is er mis met falen?
Bekijk ook het filmpje: Fixed en growth mindset in beeld
Bekijk ook het filmpje: Weinig inspanning en veel resultaat en veel inspanning en weinig resultaat. Hoe werkt dat?

De illustratie is van Kitty Bakker.
Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in Faalangst, Leerproblemen, leerstijlen | 2 Reacties

Het verschil tussen plagen en pesten

Wanneer kinderen worden geplaagd, zeggen we vaak dat ze dit moeten negeren. Echter dit werkt niet en kinderen weten dat en voelen zich dan nog machtelozer door plagerijen en pesterijtjes. Wat kun je wel doen en wat is het verschil tussen plagen en pesterijtjes en echt pesten?

Geplaatst in filmpjes, Pesten | Een reactie plaatsen

Wat is een probleem?

Wanneer je een probleem hebt, voelt dit als te lang moeten wachten voor een rood stoplicht.
Zodra het licht op groen springt zou je moeten weten wat je doel is.
En wat kun je doen als je een probleem ervaart?
Vergelijk het eens met het wachten voor een stoplicht..

Geplaatst in filmpjes | Een reactie plaatsen

Wat weet jij van Kindermishandeling?

‘Ik heb het altijd gehoopt.
Gehoopt dat iemand ernaar zou vragen.
Omdat hij of zij de brief had gelezen die voorin mijn huiswerkmap zat.
De brief, waarin ik afscheid nam en uitlegde waarom ik niet verder kon leven.
Kon, had ik geschreven. Want ik wilde wel, maar wist gewoon niet meer hoe. Ik was uitgeput van al die jaren vernedering, ruzies en eenzaam zijn. Ik ‘vergat’ mijn map vaak mee naar huis te nemen. En dan hoopte ik dat iemand erin zou kijken om te zien van wie hij was en dan de brief zou lezen. Dan zouden ze me ernaar vragen. En dan zou ik ze alles vertellen. Van de dagelijkse beschuldigingen van dingen waar ik niks mee te maken had. Van het schreeuwen en het vechten in huis. Van mijn stiefmoeder, die om het minste of geringste doordraaide. Van mijn vader, die nooit eens mijn kant koos. Van de keer dat ze riep dat ik mijn vader seksueel uitdaagde, door in pyjama tegen hem aan te kruipen op de bank. Ik was 13 en zag mijn moeder in die tijd niet. Daarna ben ik nooit meer tegen mijn vader aangekropen. Tegen niemand eigenlijk. En ik heb er toentertijd ook nooit iemand over verteld, want niemand vroeg ernaar.’

Bovenstaand citaat komt uit een reader die ik, Karin Matthijsse, laatst herlezen heb: ‘Wat elke professional moet weten over praten met kinderen over kindermishandeling’. Het voelt zo ongemakkelijk en spannend om met kinderen te praten over kindermishandeling. Vaak denkt men dat kinderen dat ook niet zouden willen, uit loyaliteit aan hun ouders. En toch willen en kunnen kinderen er soms wél over praten, omdat ze niet meer anders kunnen en er iets moet gebeuren.

Veilige Toekomst

Ik werk al een paar jaar voor Kinderpostzegels, in het werkveld van kindermishandeling en huiselijk geweld. We steunen bijvoorbeeld kinderen die in de vrouwenopvang of daklozenopvang wonen, met een kindvriendelijke inrichting en training van begeleiders. We steunen ook een paar natuurprojecten, waarin we zien wat het voor kinderen die zoveel hebben meegemaakt, betekent om lekker te knuffelen met konijnen of geiten Koen en Karel, of te wroeten in de modder van de moestuin. We streven naar een veiligere toekomst voor deze kinderen.

Kindermishandeling in Nederland volgens professionals

Volgens de officiële cijfers uit 2010 van professionals worden jaarlijks 118.000 kinderen mishandeld, in allerlei gradaties. Eén per schoolklas.

Jaarlijks overlijden 52 kinderen aan mishandeling. Elk jaar komen 7.000 kinderen in Nederland terecht in de vrouwenopvang of daklozenopvang, en verblijven daar gemiddeld ruim een jaar.

Het slaan van kinderen valt het meest op maar komt niet het meest voor, verwaarlozing komt veel vaker voor. Verwaarlozing in de vroege jeugd door bijvoorbeeld gebrek aan waardering en knuffels van je ouders kan leiden tot een slechter ontwikkeld brein. Best logisch dat kinderen dan meer moeite hebben om bij te blijven op school of zich te concentreren. Ook het getuige zijn van geweld tussen ouders, zelfs het regelmatig horen ervan als baby, heeft een nadelig effect op de ontwikkeling.

Jongeren over kindermishandeling

In het onderzoek uit 2010 hebben ze ook middelbare scholieren een vragenlijst voorgelegd. Drie jongeren per schoolklas gaven aan in dat jaar mishandeling of geweld thuis te hebben meegemaakt. Drie keer zo veel als gezien door de professionals. En toch gebruiken professionals nog steeds het cijfer van de andere professionals, niet van de jongeren die er thuis elke dag mee te maken hadden.

Nu is er een nieuw onderzoek uit, van de Jongerentaskforce Kindermishandeling samen met TNO. De opzet van het onderzoek is anders: ze hebben kinderen uit groep 7 en 8 gevraagd naar nare levenservaringen, waaronder kindermishandeling. Meer dan een kwart van de leerlingen in de onderzoeksgroep zegt één of meerdere vormen van kindermishandeling te hebben meegemaakt in zijn leven (een bredere vraag dus).

Gevolgen van kindermishandeling

Kinderen die het meemaken, voelen zich minder fit en minder gezond. Op de lange termijn brengt mishandeling miljarden euro’s aan kosten met zich mee: als ze groot zijn, zijn deze kinderen vaker depressief, suïcidaal, kampen ze met obesitas en andere ziekten… En als ze kinderen krijgen,  hebben ze een grotere kans om hun kind onveilig op te voeden dan iemand die zelf veilig en geborgen is opgegroeid. Ook al willen ze het heel graag goed doen, het is ingewikkeld en zwaar om die cirkel van geweld en verwaarlozing te doorbreken. Het ontbreekt hen vaak aan goede voorbeelden en aan steun.

Als Tea in de opleiding tot kindercoach vertelt over systemen, loyaliteit en tegoedbonnen, zie ik moeders voor me van wie het familiesysteem hen niet kan helpen. Ik zie een meisje dat lang in de opvang heeft gewoond en nu heel goed presteert, op school en daarbuiten. Is ze daarmee loyaal aan haar familie? Ik zie kinderen die over mishandeling en geweld vertellen, omdat ze hopen op hulp voor hun ouders en hun gezin: hoe loyaal kun je zijn.

En nu

Nu ik het eenmaal zie, kan ik mijn ogen niet meer dichtdoen. Het heeft invloed gehad op mijn werk én op mijn beslissing om te kijken of kindercoaching iets voor mij is. Iets kunnen betekenen voor kinderen en hun ouders, in plaats van alleen maar rapporten lezen.

Aan de andere kant merk ik steeds dat zorgvuldigheid heel belangrijk als je in gesprek gaat met een kind waar je zorgen over hebt of met de ouders. Luister naar het kind en de ouders, vraag door als je iets niet begrijpt zonder het gevoel te hebben dat jij bewijs moet zoeken voor je gevoel of vermoeden. Er zijn veel zorgen over onterechte meldingen of boosheid van ouders. Het helpt als je inzicht hebt in je eigen jeugdervaringen en je eigen loyaliteiten.
Daarover heeft Mariken van Gemert goede tips gegeven.

Het belangrijkste is voor mij het gevoel dat ieder van ons het verschil kan maken in het leven van een kind. Een leerling uit je klas, de dochter van een vriendin, een jongen in de buurt…. Ze zijn er. Ze hopen dat je de huiswerkmap open slaat en hen er naar durft te vragen. Meer niet.

Meer lezen?

De reader ‘Wat elke professional moet weten over praten met kinderen over kindermishandeling, Marike van Gemert, http://www.academiepratenmetkinderen.nl/reader-aanvragen/

Het onderzoek van de Jongerentaskforce in samenwerking met TNO ‘Ik heb al veel meegemaakt’.  https://www.augeo.nl/nl-nl/augeo-jongeren/jongerentaskforce/onderzoeken/ik-heb-al-veel-meegemaakt/

De cijfers: http://www.nji.nl/Kindermishandeling-Probleemschets-Cijfers

Jongeren vertellen over hoe mishandeling hun leven beïnvloedt: het boek ‘Het heeft invloed op alles, Langetermijngevolgen van een onveilige jeugd’ van het Kinderrechtencollectief is gratis te downloaden via www.kinderrechten.nl en te bestellen via www.bol.com.

Meer informatie over kinderen die in de vrouwenopvang en daklozenopvang verblijven: het boekje ‘Veilige Toekomst, doen wat nodig is voor kinderen in de opvang’ van Marjon Donkers, Federatie Opvang en Kinderpostzegels. Gratis te downloaden via www.veiligetoekomst.nl.

Deze blog is geschreven door Karin Matthijsse,  zeer betrokken medewerker bij kinderpostzegels die zich inzet voor kinderen die te maken hebben met kindermishandeling en huiselijk geweld.

De illustratie is van Kitty Bakker

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Geplaatst in Gastschrijvers, Gezinszaken, Ontwikkeling van kinderen, Opinie, Stof tot nadenken | Een reactie plaatsen

Zo kun je op een goede manier over je kind praten

Voor ouders, leerkrachten en hulpverleners. Wanneer ouders gaan scheiden of wanneer er zorgen zijn rondom een kind, is het vaak noodzakelijk dat er met anderen wordt gesproken over het kind. En daar gaat het heel vaak fout omdat in dergelijke gesprekken het meestal niet over het kind gaat, maar over de relatie die beide gesprekspartners met elkaar hebben. Hoe kun je er voor zorgen dat er op een goede manier wordt gesproken over het kind zodat dit het kind recht doet?

Geplaatst in Echtscheiding, filmpjes, Opvoeden in deze tijd | Een reactie plaatsen

9 zorgen over kinderen van deze tijd

Sinds ik in 2004 begon met mijn praktijk voor kindercoaching en in 2010 met de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach, lijkt het wel alsof er steeds meer kinderen komen met hulpvragen. En de kinderen die worden aangemeld worden steeds jonger.
Wanneer ik de hulpvragen op een rij zet, is er een grote overlap tussen opvoedvraag van de ouders en ontwikkeltaak van het kind.
Steeds vaker bespreek ik met ouders of het wel wenselijk is om hun kind naar mij te sturen omdat we dan dit kind de boodschap geven dat het niet in orde en goed genoeg is. Terwijl er meestal sprake is van leren omgaan met normale ontwikkelingsvragen.
Dit alles overwegende maakt dat ik me in tegenstelling tot ruim 10 jaar geleden meer zorgen maak over de kinderen in deze tijd.
Wat ik vooral waarneem is dat de zelfredzaamheid, de veerkracht en de autonomie van kinderen onder druk staat.
Wat zijn concreet en in willekeurige volgorde de onderwerpen waar ik me zorgen over maak?

Faalangst

Faalangst stijgt met stip in hulpvragen. Kinderen van 4 jaar krijgen al het stempel faalangst. Dat dit vanuit de ontwikkelingspsychologie helemaal niet kan, lijkt niemand meer op te vallen. Sinds de fixed en growth mindset in beeld kwam, lijken we een focus te hebben op kinderen die denken dat ze geen fouten meer mogen maken en daarom maar afhaken en hun taken gaan vermijden in plaats van iets af te maken.
Overigens smeek ik ouders regelmatig om deze term niet meer te gebruiken. Immers op je 4e jaar heb je misschien faalangst, maar tegen de tijd dat je 14 bent, ben je faalangst. Want wat aandacht krijgt groeit en gaat vastzitten in je systeem. En we moeten nu eenmaal allemaal leren om taken met vallen en opstaan te doen.

Concentratieproblemen

Sinds we ADHD en ADD hebben als diagnose komt het concentratieprobleem veel voor, Waar we niet zo bij stilstaan, is dat het heel onnatuurlijk is voor (jonge) kinderen om zich lang met hetzelfde bezig te houden. Vooral als het niet een interessant onderwerp is. En kinderen krijgen veelvuldig de gelegenheid om via hun ipad te switchen in aandacht en als ze iets niet zo leuk vinden, hoeven ze vaak niet door te zetten want het moet wel leuk zijn…..
Ik geloof er niet in als je het hebt over concentratieproblemen.

Weinig veerkracht

Als het tegenzit, als je niet mee mag spelen, als je je liefste speelgoed niet krijgt, als er iets ergs gebeurt, als je een duidelijke NEE krijgt, moet je daar tegen kunnen.
Heel veel kinderen groeien in deze tijd op in voorspoed en geluk. Voor hen is het vaak heel moeilijk om als ze ouder worden erachter te komen dat het tegen kan zitten. Als op het voortgezet onderwijs blijkt dat leren toch niet zonder inspanning kan, als je ouders gaan scheiden of er wordt iemand ziek dan moet je daar op kunnen anticiperen. Je moet er tegen kunnen als je een deukje oploopt en veel kinderen doen met tegenslag zeer weinig ervaring op waardoor ze als ze wat groter worden van slag en depressief raken als het tegenzit.

Weinig weerbaarheid

Ook dit onderwerp is een hoofdthema in mijn praktijk en hoor ik vooral van leerkrachten. Op het schoolplein worden leerkrachten overweldigd door kinderen die zelf geen conflicten kunnen oplossen en een beroep doen op scheidsrechters. Op geplaag en kleine klierpartijtjes hebben veel kinderen geen adequaat antwoord en ik zie dat ze daardoor een ernstig risico lopen op gepest worden op het voortgezet onderwijs. Wanneer je niet hebt geleerd op een gezonde en natuurlijke wijze voor jezelf op te komen en om kunt gaan met ruzie en wat gedoe in sociale relaties, krijg je het als puber zeer moeilijk.

Weinig doorzettingsvermogen

Veel kinderen boffen met hun ouders die veel voor hun kinderen doen. Traktaties maken, spreekbeurten maken, helpen met aankleden en eten, ruzies oplossen, huiswerk maken, speelafspraakjes maken, helpen met dit en helpen met dat en het speelgoed opruimen wat het kind laat liggen.
Het gevolg kan zijn dat het kind het zich heerlijk laat aanleunen en op een dag merkt dat het zelf aan de bak moet, maar nooit heeft geleerd dat het inspanning moet leveren om een resultaat te halen.

Veel boosheid

Nog steeds de nummer 1 aan hulpvragen al worden extreem boze kinderen wel steeds jonger. Omdat de meeste ouders in deze tijd allebei werken, willen ze het natuurlijk in de schaarse vrije tijd leuk hebben met elkaar. Echter kinderen willen zich ontwikkelen en hebben daarin behoeftes die met name gaan over veiligheid, structuur, aandacht, overzichtelijkheid en rust. Mijn ervaring is dat als ouders in de gaten krijgen hoe ze de behoeften van hun kinderen kunnen lezen en de regie nemen in het bieden van overzicht en structuur, het kind heel snel stopt met boze buien. Vooral als ouders de nood van het kind zien en hun eigen onmacht en boosheid niet nodig hebben als ze de onmacht van hu kind herkennen en erkennen.
En vooral het kind gaan helpen wat het moet leren bij boosheid. (binnenkort komt hier een filmpje en blog over: 36 zaken die boze kinderen moet leren…)

Veel angst

Wanneer kinderen niet zelf negatieve ervaringen kunnen en mogen opdoen, wordt het steeds moeilijker om het leven zelf tegemoet te treden.
Vooral rond 9 jaar krijgen kinderen te maken met angst voor zaken in de buitenwereld. Dit is een hele normale ontwikkelingsangst die een kind moet aangaan en waar een kind ‘overheen’ moet groeien. De houding van ouders en leerkrachten is cruciaal om over deze normale angsten heen te komen. Ook kunnen kinderen kleine en grote trauma’s of schrikreacties hebben opgelopen door gebeurtenissen die onverwacht en heftig waren. Ook hier moet een kind mee om leren gaan ter voorkoming van grotere angsten.

Hooggevoelig

Het extra gevoelig zijn voor prikkels in je omgeving is niet gemakkelijk. Dit betekent dat je onbewust de hele dag te maken hebt met het verwerken van ‘aanvallen’ in je dagelijkse gang van zaken. Het beleid is heel vaak het vermijden of boos worden op datgene wat de prikkels veroorzaakt. Helaas is dit een korte termijn oplossing en zal het probleem met de jaren alleen maar groter worden. Herkennen, erkennen en een manier zien te vinden om met deze prikkels om te gaan is een levenstaak voor hooggevoelige kinderen.

Perfectionisme

In deze tijd van faebook, instagram en snapchat mag perfectionisme niet achterblijven. Huilende moeders en ouders in mijn praktijk die hun kind gelukkig willen maken en tegen de dagelijkse tegenslagen aanlopen is al lang geen uitzondering meer. Bij iedereen lijkt het goed te gaan, maar binnenskamers is er vaak veel geworstel en moet ‘het plaatje’  mooi zijn. Dat het dagelijks leven vol gedoe en tegenslag en moeite zit is soms moeilijk te verteren. Veel kinderen voelen deze vaak onbewuste wens naar perfect alles in de hand willen hebben aan en proberen te voldoen aan de maatstaven. Maar wiens maatstaven zijn het? Hoe moet het kind voldoen aan onbewuste criteria? Hoe moet het ervoor zorgen blij en gelukkig te zijn zodat papa en mama gelukkig zijn?

Focus van ouders op hun kinderen

Oefffff… het lijkt alsof ouders ervoor zorgen dat er zorgen zijn over kinderen in deze tijd…
Terwijl ouders waarschijnlijk nooit eerder in de geschiedenis van de mensheid zoveel zorg hebben gegeven en hebben over hun kinderen.  Zou het ene met het andere verband kunnen houden?
Zou het kunnen dat doordat ouders willen dat het goed gaat met hun kinderen en dat hun kinderen gelukkig moeten zijn en het beste van het beste moeten krijgen, ze per ongeluk ervoor zorgen dat hun kinderen in een keurslijf van prestatie en tekortschieten terecht komen?
Of hebben we toevallig een generatie kinderen die het moeilijk vinden om op te groeien tot zelfstandige en verantwoordelijke volwassene?
Immers nooit eerder hebben kinderen zo lang thuis gewoond en hebben ze zich laten vertroetelen door hun ouders?

Wat is er te leren in deze tijd?

Opvoeden is kinderen voorbereiden op de toekomst. Voorbereiden op een volwassen leven.
Wat kinderen daarvoor nodig hebben is autonomie, zelfstandigheid, zelfredzaamheid en verantwoordelijkheid. Kinderen leren dit niet vanzelf en hebben in de eerste plaats hun ouders en hun leerkrachten nodig om de dagelijkse uitdagingen en problemen leren te hanteren.
Wanneer ouders (logischerwijs!!) willen dat hun kind gelukkig is en ze willen hun kind daarbij helpen dan zou het wel kunnen zijn dat ze per ongeluk een boodschap geven waardoor hun kinderen hulpeloosheid ervaren.
Mogelijk zou het geen probleem zijn als ouders hun kind laten worstelen met hun problemen en hen aanmoedigen om oplossingen te vinden zonder iets te willen oplossen…… Oeffff….
En ik zou zelfs bijna willen zeggen: Weg met de kindercoach en de kracht en macht weer terug naar de ouders…. Want zij kunnen het meer dan best, ook al staat het hier een beetje zwat-wit…..

Wanneer je deze tekst, of gedeeltes daarvan, wilt gebruiken vraag dan even toestemming.
De link mag gedeeld worden op social media.

Lees verder: Wat speelt er echt bij concentratieproblemen?
Lees verder: Ouders bemoei je er niet mee
Lees verder: Onrechtvaardigheid: Hoe deal je ermee?
Lees verder: Kinderen van 9 jaar
Lees verder: Het slagveld in Havo en VWO-2
Bekijk het filmpje over: Hoe help je bij boosheid

Kijk voor meer informatie over leren, kindercoachmaterialen, de opleiding tot kindercoach en opvoedcoach en nog veel meer op de website van Tea Adema

Geplaatst in angst, Concentratieproblemen, Faalangst, Hoogbegaafd, Hooggevoeligheid, Opvoeden in deze tijd, Stof tot nadenken, weerbaarheid | Een reactie plaatsen